Menu

Początki kolei - część II

Lokomotywa nr 7 Vitznau- Rigi- Bahn jako jedna na świecie wykorzystuje mechanizm kotła parowego i koła zębatego, służy do wspinaczki na Mont Rigi, między Grubisbalm i Freibergen w Szwajcarii; fot. Kabelleger / David Gubler  - wikipedia.org Lokomotywa nr 7 Vitznau- Rigi- Bahn jako jedna na świecie wykorzystuje mechanizm kotła parowego i koła zębatego, służy do wspinaczki na Mont Rigi, między Grubisbalm i Freibergen w Szwajcarii; fot. Kabelleger / David Gubler - wikipedia.org

Pomimo znacznych korzyści jakie niosło ze sobą wykorzystanie lokomotywy parowej zaufanie do tego wynalazku było nieznaczne, zastosowanie znalazła tylko w hutnictwie.

Istniała już wtedy dość rozległa sieć kolei żelaznych, jednakże wprawiana w ruch za pomocą siły mięśni koni lub przy użyciu popularnych wówczas stacjonarnych maszyn parowych za pośrednictwem lin. W Anglii koleje żelazne były głównie wykorzystywane do transportu przemysłowego, tzn przewozu ciężkich towarów do szlaków wodnych na terenach bogatych w infrastrukturę kanałów. W późniejszym czasie zezwolono na wykorzystywanie napędów parowych do transportu osób. W ten sposób powstała dorożka, skonstruowana przez Richarda Trevithicka w 1803 roku, która poruszała się samobieżne wykorzystując takiego typu mechanizm. Niestety zbyt duże koszty utrzymania takiej dorożki sprawiły, że stała się ona jedynie elementem pokazowym.

W Europie kolej żelazna swój początek notuje na rok 1827, wtedy to w Czechach powstała trasa kolejowa o długości 129 km łącząca Czeskie Budziejowice i Linz. Co ciekawe stanowiła w tamtym czasie jedną z najdłuższych tras kolei żelaznych na świecie. W ślad za Czechami poszły inne kraje, wkrótce trasy kolei żelaznej wybudowano w Austro- Węgrach i Francji. Szybki rozkwit kolei parowej w Anglii stanowił jednocześnie kres dla żelaznej kolei konnej.

Ameryka już w 1807 roku posiadała konną kolej żelazną w ruchu miejskim.

W Anglii zastosowanie maszyny parowej w przemyśle stało się wręcz powszechne. W związku z tym ogromnie wzrosło zapotrzebowanie na węgiel, surowiec będący paliwem tych urządzeń. Właściciele kopalń, aby poradzić sobie z coraz większym popytem musieli usprawniać pracę, co w praktyce oznaczało, że maszynami należało zastąpić siłę mięśni koni.. Głównym problemem były koła, które w zbyt dużym stopniu tarły o szyny więc zaczęto ulepszać maszynę parową, i tak w kolejnych latach powstawały coraz to nowsze modele. W 1810 r. światło dzienne ujrzały takie „dziwaczne” innowacje jak „lokomotywa na nogach” autorstwa Williama Bruntona oraz pierwsza lokomotywa na kołach zębatych. Tego typu rozwiązanie po raz pierwszy wykorzystano 12 sierpnia 1812 roku w kopalni Middleton Colliery w hrabstwie Yorkshire. Lokomotywa nosiła nazwę Prince Regnet, w 1813 roku trzy kolejne lokomotywy: Salamanka, Markiza Wellingtona oraz Lord Wellington zostały oddane do użytku na tej trasie, notabene dziś uznawanej za najstarszą trasę kolejową na świecie.

W 1813 roku William Hedley zbudował lokomotywę, której działanie w pełni oparte było na zasadzie tarcia kół o szyny, modele nosiły nazwę Puffing Billy i Wylam Dilly. Były wykorzystywane do 1865 roku w kopalniach Wylam w okolicach Newcastle upon Tyne.

Błyskawiczny rozwój kolei żelaznej wymusił na Anglikach rozbudowę mostów. Warto zaznaczyć, że większość, z nich zachowała się do dzisiaj, np. z początków XVIII wieku Causey Arch pod Consett w hrabstwie Durham. Jest to kamienny wiadukt o wysokości 24 metrów i długości 30 metrów.

 

Stern

Redaktor

Strona: www.polskakolej.tv

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

Powrót na górę